Zakażenia paramyksowirusami w dzieciństwie a późniejszy rozwój nieswoistych chorób zapalnych jelit
Źródło: Gastroenterology 1999;116:796–803; Paramyxovirus infections in childhood and subsequent inflammatory bowel disease
Wstęp i cele: Wirus odry był wiązany z etiologią obu nieswoistych chorób zapalnych jelit (IBD – inflammatory bowel diseases), choroby Crohna oraz wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Podostre stwardniające zapalenie mózgu (SSPE) jest wywoływane przez atypową infekcję odrową. W niniejszym badaniu przeanalizowano wzorce infekcji stanowiące czynnik ryzyka dla SSPE, wczesną infekcję oraz ścisły związek czasowy między odrą a inną infekcją, jako potencjalne czynniki ryzyka nieswoistych chorób zapalnych jelit [IBD].
Metody: Dane pochodzą od 7019 uczestników reprezentatywnego ogólnokrajowego brytyjskiego badania kohortowego z 1970 roku (British Cohort Study). Wiek wystąpienia pięciu infekcji dziecięcych został odnotowany przed pojawieniem się objawów nieswoistych chorób zapalnych jelit [IBD]. Rozpoznania IBD oraz cukrzycy insulinozależnej (IDDM), użytej jako choroba kontrolna, zidentyfikowano do 26. roku życia.
Wyniki: Zachorowanie na świnkę przed ukończeniem 2. roku życia stanowiło czynnik ryzyka wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (iloraz szans 25,12; 95% przedział ufności 6,35–99,36). Przebycie odry i świnki w tym samym roku życia było istotnie związane zarówno z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, jak i chorobą Crohna z ilorazami szans odpowiednio 7,47 (2,42–23,06) oraz 4,27 (1,24–14,46), ale nie z cukrzycą insulinozależną. Zależności te były niezależne zarówno od siebie nawzajem, jak i od płci, klasy społecznej przy urodzeniu, przeludnienia gospodarstwa domowego w dzieciństwie oraz rodzinnej historii nieswoistych chorób zapalnych jelit [IBD].
Wnioski: Atypowe infekcje paramyksowirusowe w dzieciństwie mogą stanowić czynniki ryzyka późniejszego rozwoju nieswoistych chorób zapalnych jelit.
Witamina A w leczeniu odry
Dieta w Zespole Psychologiczno – Jelitowym (GAPS) w leczeniu Autyzmu i Zespołu Aspergera – dr Natasha Campbell-McBride
Sugerowano wirusową przyczynę zarówno choroby Crohna[1,2], jak i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego[3], a infekcje przebyte w dzieciństwie były wiązane ze zwiększonym ryzykiem nieswoistych chorób zapalnych jelit (IBD)[4]. Niektóre badania sugerowały, że wczesna ekspozycja na wirusa odry stanowi czynnik ryzyka późniejszego rozwoju choroby Crohna[5-7] oraz wrzodziejącego zapalenia jelita grubego[8], jednak inne badania tego nie potwierdziły[9]. Jeśli powszechna infekcja wieku dziecięcego rzeczywiście jest zaangażowana w etiologię IBD, prawdopodobnie konieczny jest atypowy wzorzec zakażenia, ponieważ IBD było przynajmniej do niedawna stosunkowo rzadkie[10,11].
Podostre stwardniające zapalenie mózgu (SSPE) jest chorobą wywoływaną przez przewlekłą infekcję wirusem odry, wynikającą z atypowej ekspozycji[12]. Zakażenie przed ukończeniem 6. roku życia stanowi zwiększone ryzyko rozwoju SSPE, a większość pacjentów ulega zakażeniu przed ukończeniem 2. roku życia[13-15]. Innym czynnikiem ryzyka SSPE jest ścisły związek czasowy między odrą a inną infekcją[15,16]. Te właśnie wzorce ekspozycji na wirusa odry zostały zbadane jako potencjalne czynniki ryzyka nieswoistych chorób zapalnych jelit (IBD). Wcześniej zaproponowaliśmy, że interakcje wirusowe[17], szczególnie wtedy, gdy jedną z infekcji jest wirus odry — mogą odgrywać istotną rolę w patogenezie nieswoistych chorób zapalnych jelit [IBD].
Wykorzystaliśmy dane z reprezentatywnego ogólnokrajowego badania kohortowego urodzeń, British Cohort Study 1970 (BCS70)[11], będącego długoterminowym badaniem wszystkich osób urodzonych w jednym tygodniu kwietnia 1970 roku i mieszkających w Wielkiej Brytanii. Umożliwiło nam to analizę wieku zakażenia oraz ścisłego związku czasowego między odrą a innymi infekcjami od narodzin do 10. roku życia. Oprócz odry przeanalizowaliśmy również dane dotyczące wszystkich nazwanych chorób zakaźnych odnotowanych w wieku 10 lat.
W momencie zbierania danych dotyczących infekcji żaden z uczestników badania nie wykazywał objawów ani nie miał rozpoznanej nieswoistej choroby zapalnej jelit, co eliminuje potencjalnie bardzo istotne źródło błędu badawczego. Osoby, u których później rozpoznano chorobę Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zostały zidentyfikowane podczas badania ankietowego w wieku 26 lat[11].
Byliśmy również w stanie uwzględnić wpływ potencjalnych czynników zakłócających, które mogły wpływać zarówno na wzorzec infekcji w dzieciństwie, jak i późniejsze ryzyko nieswoistych chorób zapalnych jelit [IBD], korzystając z danych zbieranych prospektywnie. Cukrzyca insulino zależna (IDDM) rozpoznana do 26. roku życia została wykorzystana jako choroba kontrolna.
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Crohna mogą być odrębnymi jednostkami chorobowymi albo różnymi fenotypami tej samej choroby, dzielącymi podobne czynniki etiologiczne. Obie choroby mają tendencję do występowania w tych samych rodzinach[18]; opisano również parę bliźniąt jednojajowych różniących się typem IBD (choroba Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego)[19], a brytyjski rejestr bliźniąt z IBD zidentyfikował cztery takie niezgodne pary bliźniąt. Sugeruje to, że choroba Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego współdzielą pewne wspólne predyspozycje genetyczne i mogą stanowić różne fenotypy tej samej choroby.
Fenotyp choroby w nieswoistych chorobach zapalnych jelit [IBD] może zależeć od interakcji między predyspozycją genetyczną a ekspozycją na środowiskowe czynniki ryzyka. Zbadaliśmy, czy wzorzec infekcji dziecięcych wpływa zarówno na ogólne ryzyko nieswoistych chorób zapalnych jelit [IBD], jak i na fenotyp choroby (choroba Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego).
Materiały i metody
Badana populacja
Dane pochodzą z British Cohort Study 1970 (BCS70), trwającego ogólnokrajowego badania podłużnego obejmującego osoby mieszkające w Wielkiej Brytanii, urodzone pomiędzy 5 a 11 kwietnia 1970 roku[20]. W latach 1995–1996, gdy uczestnicy kohorty mieli między 25 a 26 lat, przeprowadzono ankietę pocztową obejmującą wszystkich członków BCS70, których udało się zlokalizować. Całkowitą populację docelową oszacowano na 16.000 osób, a kwestionariusze wysłano do 13.099 uczestników, których adresy udało się ustalić.
Większość adresów dostarczyła Social Statistics Research Unit przy City University w Londynie, która utrzymywała kontakt z kohortą. Aby zminimalizować błąd odpowiedzi, dodatkowe aktualne adresy uzyskano dzięki usłudze przekierowywania korespondencji oferowanej przez Driver and Vehicle Licensing Agency w Swansea w Walii. Zgoda na kontakt z uczestnikami kohorty oraz publikację anonimowych wyników opartych na danych BCS70 została wydana przez ówczesnych opiekunów kohorty z City University.
Otrzymano 9803 wypełnione kwestionariusze; 309 adresów okazało się nieaktualnych, a 12 osób odmówiło udziału. Po wykluczeniu błędnych i niezlokalizowanych adresów wskaźnik odpowiedzi wyniósł 77%. Niedawne badanie wykazało, że próba była w dużej mierze reprezentatywna dla pierwotnej kohorty[21].
Po wykluczeniu uczestników z brakującymi danymi dotyczącymi kluczowych zmiennych wymaganych do tych analiz, liczebność końcowej grupy wyniosła 7019 osób; spośród nich: 17 miało rozpoznane wrzodziejące zapalenie jelita grubego, 20 miało rozpoznaną chorobę Crohna, 29 uczestników miało rozpoznaną cukrzycę insulinozależną (IDDM).
Pomiary
Gdy uczestnicy kohorty mieli 10 lat, rodziców pytano, czy ich dziecko przebyło określone ostre choroby gorączkowe oraz w jakim wieku wystąpiły. Podczas wywiadu prowadzonego przez pracowników służby zdrowia zbierano informacje dotyczące pięciu konkretnych infekcji: odry, świnki, krztuśca, ospy wietrznej i zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.
Informacje o innych nazwanych infekcjach nie były w tym czasie zbierane w sposób systematyczny. Gdy badani mieli 5 lat, pracownicy służby zdrowia pytali rodziców, czy uczestnicy otrzymali monowalentną szczepionkę przeciw odrze oraz w jakim wieku (w miesiącach) została ona podana.
Kiedy uczestnicy kohorty urodzili się w 1970 roku, położne odnotowywały zawód ojca dziecka, a dane te wykorzystano do przypisania klasy społecznej według klasyfikacji Registrar General. Był to wskaźnik warunków społeczno-ekonomicznych i kulturowych w dzieciństwie. Zmienna klasy społecznej została podzielona na: I, II, II Niewykwalifikowana, III Wykwalifikowana, IV, V, samotne matki, inne.
Przeludnienie gospodarstwa domowego, mierzone wskaźnikiem liczby osób przypadających na pokój, zostało użyte jako dodatkowa miara warunków materialnych, a także jako wskaźnik ryzyka ekspozycji na większe dawki infekcji[22]. Zmienną tę utworzono na podstawie danych z wywiadów domowych przeprowadzonych przez pracowników służby zdrowia, gdy uczestnicy mieli 5 lat, a następnie podzielono ją na pięć równych części według rozkładu wartości.
Gdy uczestnicy kohorty mieli 26 lat, w badaniu ankietowym zapytano ich, czy kiedykolwiek zdiagnozowano u nich chorobę Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego, a także zadano pytanie: „Czy choruje Pan/Pani na cukrzycę wymagającą zastrzyków z insuliną?”
Cukrzyca insulinozależna (IDDM) została wybrana jako choroba kontrolna, ponieważ jest to również przewlekła choroba o nieznanej etiologii, o częstości występowania podobnej do nieswoistych chorób zapalnych jelit (IBD).
Drugą ankietę wysłano później w tym samym roku do osób, które zgłosiły występowanie IBD. Poproszono w niej uczestników o potwierdzenie, czy ostatecznym rozpoznaniem była choroba Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz o podanie wieku w momencie diagnozy. Za pośrednictwem tej ankiety uzyskano również zgodę na kontakt z lekarzem prowadzącym. Lekarzy poproszono o potwierdzenie rozpoznania IBD przy użyciu standaryzowanych kryteriów diagnostycznych choroby.
Uczestnicy kohorty z niepotwierdzonym lub wątpliwym rozpoznaniem IBD zostali wykluczeni z badania[11]. Historia rodzinna IBD została zdefiniowana jako występowanie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub choroby Crohna u krewnego pierwszego stopnia. Informacje te uzyskano podczas wywiadu przeprowadzonego w 1986 roku, kiedy rodziców pytano o rozpoznania wszelkich chorób przewlekłych u nich samych oraz u ich dzieci.
Analiza statystyczna
Wszystkie analizy przeprowadzono przy użyciu oprogramowania SPSS[24]. Ze względu na małe liczebności w niektórych komórkach zastosowano dwustronny dokładny test Fishera w celu oceny poziomu istotności statystycznej. Zgłaszany wiek wystąpienia ostrych infekcji: odry, świnki, krztuśca, ospy wietrznej, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych zakodowano w następujący sposób: nigdy, przed ukończeniem 2. roku życia, 2, 3, 4 lub 5 lat, powyżej 5. roku życia. Następnie dane te zestawiono ze zmiennymi wskazującymi na rozpoznanie: wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, choroby Crohna, cukrzycy insulinozależnej (IDDM).
W celu oceny ryzyka wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Crohna związanego z wystąpieniem odry oraz innej infekcji w krótkim odstępie czasu utworzono serię binarnych zmiennych pomocniczych. Pierwsza z nich identyfikowała osoby, które przebyły odrę i którąkolwiek z pozostałych ostrych infekcji w tym samym roku życia (najmniejsza dostępna jednostka czasu).
Druga zmienna pomocnicza identyfikowała osoby, które przebyły dwie lub więcej infekcji w tym samym roku życia, ale bez uwzględnienia odry. Trzecia zmienna pomocnicza obejmowała infekcje występujące w tym samym roku życia, w tym odrę i pozostałe infekcje, z wyjątkiem świnki. Ostatnia zmienna pomocnicza identyfikowała osoby, które przebyły odrę i świnkę w tym samym roku życia.
W celu oceny wpływu potencjalnych czynników zakłócających na zależności pomiędzy wczesnym zakażeniem świnką oraz współwystępowaniem odry i świnki w odstępie jednego roku a wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego i chorobą Crohna zastosowano wielokrotną regresję logistyczną. Ponieważ odra i świnka występujące w tym samym roku życia stanowiły czynnik ryzyka zarówno dla choroby Crohna, jak i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, w trzecim modelu wielokrotnej regresji logistycznej wykorzystano łączne IBD jako zmienną zależną.
Zmienne niezależne obejmowały: wiek zakażenia świnką, odrę i świnkę przebyte w tym samym roku życia (jedna zmienna), oraz potencjalne czynniki zakłócające: płeć, klasę społeczną, przeludnienie gospodarstwa domowego. Wszystkie zmienne modelowano jako serię binarnych zmiennych pomocniczych. Aby skorygować wpływ potencjalnych czynników zakłócających, wszystkie zmienne niezależne były wymuszone do pozostania w modelach.
Dodatkowo zastosowano trzy kolejne modele wielokrotnej regresji logistycznej w celu oceny, czy zależności pomiędzy zakażeniami odrą i świnką a wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego i chorobą Crohna są niezależne od rodzinnej historii IBD. Modele skonstruowano tak jak opisano powyżej, jednak dodano dodatkową zmienną binarną wskazującą na występowanie IBD u krewnego pierwszego stopnia, obok pozostałych potencjalnych czynników zakłócających.
W celu oceny potencjalnego wpływu wieku przebycia odry i świnki w tym samym roku życia na fenotyp choroby wybrano wyłącznie osoby posiadające zarówno IBD, jak i ten wzorzec zakażeń. Różnicę średniego wieku zakażenia odrą i świnką pomiędzy osobami z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego a chorobą Crohna oceniono przy użyciu testu t-Studenta.
Aby zbadać potencjalną interakcję pomiędzy monowalentnym szczepieniem przeciw odrze a naturalnym zakażeniem świnką, utworzono zmienną identyfikującą uczestników kohorty, którzy otrzymali szczepienie przeciw odrze i jednocześnie przebyli świnkę w tym samym roku życia. Wielokrotną regresję logistyczną zastosowano do zbadania związku pomiędzy tym wzorcem ekspozycji a późniejszym rozwojem choroby Crohna i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Dokonano korekty względem potencjalnych czynników zakłócających: płci, klasy społecznej, przeludnienia gospodarstwa domowego.
Wyniki
Najwcześniejsze rozpoznanie nieswoistych chorób zapalnych jelit [IBD] wśród uczestników kohorty BCS70 wystąpiło w wieku 12 lat (choroba Crohna); u wszystkich pozostałych uczestników uwzględnionych w analizach diagnozę postawiono po ukończeniu 16. roku życia. Przeanalizowano skrócone dokumentacje medyczne do 10. roku życia (czyli okresu, w którym rejestrowano historię infekcji dziecięcych) dla wszystkich uczestników z rozpoznaniem IBD.
Dokumentacje te nie wykazywały niczego szczególnego, nie stwierdzono objawów nieswoistych chorób zapalnych jelit [IBD], niedoborów odporności ani innych istotnych ostrych lub przewlekłych chorób.
Wykluczenie uczestników z brakującymi danymi jedynie nieznacznie zmniejszyło udział osób z bardziej defaworyzowanych środowisk: odsetek osób z klasy społecznej V spadł z 5,1% do 4,7%.
Tabela 1 przedstawia rozkład wieku wystąpienia ostrych zakażeń: odrą, świnką, ospą wietrzną wśród uczestników kohorty z i bez wrzodziejącego zapalenia jelita grubego oraz choroby Crohna.
| Wiek (lata) | Odra — brak WZJG | Odra — WZJG | Odra — brak CD | Odra — CD | Świnka — brak WZJG | Świnka — WZJG | Świnka — brak CD | Świnka — CD | Ospa wietrzna — brak WZJG | Ospa wietrzna — WZJG | Ospa wietrzna — brak CD | Ospa wietrzna — CD |
| Nigdy | 3883 | 8 | 3880 | 11 | 3752 | 7 | 3749 | 10 | 2571 | 4 | 2564 | 11 |
| <1 | 152 | 2 | 154 | 0 | 16 | 1 | 17 | 0 | 66 | 0 | 66 | 0 |
| 1 | 246 | 1 | 247 | 0 | 48 | 2 | 50 | 0 | 106 | 1 | 107 | 0 |
| 2 | 323 | 1 | 322 | 2 | 232 | 1 | 232 | 1 | 152 | 0 | 151 | 1 |
| 3 | 396 | 0 | 396 | 0 | 349 | 0 | 346 | 3 | 306 | 2 | 308 | 0 |
| 4 | 447 | 2 | 449 | 0 | 438 | 1 | 439 | 0 | 412 | 1 | 411 | 2 |
| 5 | 493 | 2 | 492 | 3 | 711 | 1 | 710 | 2 | 513 | 1 | 513 | 1 |
| 6 | 383 | 0 | 381 | 2 | 590 | 2 | 589 | 3 | 574 | 1 | 574 | 1 |
| 7 | 280 | 0 | 278 | 2 | 396 | 1 | 397 | 0 | 640 | 3 | 642 | 1 |
| 8 | 242 | 1 | 243 | 0 | 299 | 0 | 299 | 0 | 653 | 2 | 655 | 0 |
| 9 | 129 | 0 | 129 | 0 | 158 | 1 | 158 | 1 | 709 | 1 | 707 | 3 |
| 10 | 28 | 0 | 28 | 0 | 13 | 0 | 13 | 0 | 157 | 0 | 157 | 0 |
| Łącznie | 7002 | 17 | 6999 | 20 | 7002 | 17 | 6999 | 20 | 6859 | 16 | 6855 | 20 |
Legenda:
— WZJG = wrzodziejące zapalenie jelita grubego (Ulcerative Colitis, UC)
— CD = choroba Crohna (Crohn’s Disease)
Tabela 1: Wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Crohna w zależności od wieku wystąpienia infekcji dziecięcych
Uwaga: Matki podawały wiek wystąpienia ostrych infekcji u swoich dzieci, gdy miały one 10 lat (czyli przed pojawieniem się objawów IBD); dane te zestawiono następnie z późniejszym rozpoznaniem wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub choroby Crohna. Dostępnych było mniej prawidłowych danych dotyczących zakażeń ospą wietrzną.
Dane dotyczące zakażeń krztuścem i zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych nie zostały przedstawione; nie zaobserwowano żadnego związku pomiędzy tymi infekcjami a nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (IBD). Jedyną statystycznie istotną zależnością pomiędzy wczesnym wiekiem ostrej infekcji a chorobą przewlekłą był związek pomiędzy wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego a zakażeniem świnką przed ukończeniem 2. roku życia (Tabela 2).
Tabela 2: Wiek zakażenia świnką a ryzyko wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, choroby Crohna i cukrzycy insulinozależnej (IDDM)
| Wiek zakażenia świnką | Wrzodziejące zapalenie jelita grubego — brak choroby | Wrzodziejące zapalenie jelita grubego — przypadki | OR (iloraz szans) | Choroba Crohna — brak choroby | Choroba Crohna — przypadki | OR (iloraz szans) | IDDM — brak choroby | IDDM — przypadki | OR (iloraz szans) |
| Nigdy | 3752 (54%) | 7 (41%) | 1,00 | 3749 (54%) | 10 (50%) | 1,00 | 3744 (54%) | 15 (52%) | 1,00 |
| <2 lata | 64 (1%) | 3 (18%) | 25,12 (6,35–99,36) | 67 (1%) | 0 | — | 66 (1%) | 1 (3%) | 3,78 (0,49–29,05) |
| 2–5 lat | 1730 (25%) | 3 (18%) | 0,93 (0,24–3,6) | 1727 (25%) | 6 (30%) | 1,30 (0,47–3,6) | 1724 (25%) | 9 (31%) | 1,30 (0,57–2,98) |
| 6–10 lat | 1456 (21%) | 4 (24%) | 1,47 (0,43–5,04) | 1456 (21%) | 4 (20%) | 1,03 (0,32–3,29) | 1456 (21%) | 4 (14%) | 0,69 (0,23–2,07) |
| Łącznie | 7002 (100%) | 17 (100%) | 6999 (100%) | 20 (100%) | 6990 (100%) | 29 (100%) |
Legenda:
— OR (Odds Ratio) = iloraz szans
— IDDM = cukrzyca insulinozależna
— W nawiasach podano procent uczestników w danej kategorii.
Tabela 2: Wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Crohna oraz cukrzyca insulinozależna (IDDM) w zależności od wieku zakażenia świnką
Uwaga: Wiek zakażenia został zakodowany zgodnie z kategoriami użytymi w analizach, wykorzystując grupy wiekowe zakażenia odrą znane jako reprezentujące ryzyko rozwoju podostrego stwardniającego zapalenia mózgu (SSPE). Dane przedstawiono jako: liczba pacjentów, procenty w nawiasach, nieskorygowane ilorazy szans (OR) oraz 95% przedziały ufności (95% CI). „—” oznacza, że współczynnik nie został obliczony z powodu pustej komórki danych.
Iloraz szans (OR) dla zakażenia świnką przed ukończeniem 2. roku życia wyniósł 25,12 (95% przedział ufności [CI]: 6,35–99,36) w porównaniu z osobami, u których do 10. roku życia nie odnotowano zakażenia świnką. Porównując osoby bez zgłoszonego zakażenia świnką z osobami zakażonymi przed ukończeniem 2. roku życia uzyskano: P = 0,001 (dokładny test Fishera). Zakażenie odrą przed ukończeniem 2. roku życia nie osiągnęło istotności statystycznej w związku z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (OR: 3,66; 95% CI: 0,97–13,85) (Tabela 3).
Tabela 3: Wiek zakażenia odrą a ryzyko wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, choroby Crohna i cukrzycy insulinozależnej (IDDM)
| Wiek zakażenia odrą | Wrzodziejące zapalenie jelita grubego — brak choroby | Wrzodziejące zapalenie jelita grubego — przypadki | OR (iloraz szans) | Choroba Crohna — brak choroby | Choroba Crohna — przypadki | OR (iloraz szans) | IDDM — brak choroby | IDDM — przypadki | OR (iloraz szans) |
| Nigdy | 3883 (56%) | 8 (47%) | 1,00 | 3880 (55%) | 11 (55%) | 1,00 | 3870 (55%) | 21 (72%) | 1,00 |
| <2 lata | 398 (6%) | 3 (18%) | 3,66 (0,97–13,85) | 401 (6%) | 0 | — | 400 (6%) | 1 (3%) | 0,46 (0,06–3,43) |
| 2–5 lat | 1659 (24%) | 5 (29%) | 1,46 (0,48–4,48) | 1659 (24%) | 5 (25%) | 1,06 (0,37–3,06) | 1660 (24%) | 4 (14%) | 0,45 (0,15–1,3) |
| 6–10 lat | 1062 (15%) | 1 (6%) | 0,46 (0,06–3,66) | 1059 (15%) | 4 (20%) | 1,33 (0,42–4,19) | 1060 (15%) | 3 (10%) | 0,52 (0,16–1,75) |
| Łącznie | 7002 (100%) | 17 (100%) | 6999 (100%) | 20 (100%) | 6990 (100%) | 29 (100%) |
Legenda:
— OR (Odds Ratio) = iloraz szans
— IDDM = cukrzyca insulinozależna
— W nawiasach podano procent uczestników w danej kategorii.
„—” oznacza brak możliwości obliczenia współczynnika z powodu pustej komórki danych.
Tabela 3: Wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Crohna oraz cukrzyca insulinozależna (IDDM) w zależności od wieku zakażenia odrą
Uwaga: Wiek zakażenia został zakodowany zgodnie z kategoriami użytymi w analizach, wykorzystując grupy wiekowe zakażenia odrą znane jako reprezentujące ryzyko rozwoju podostrego stwardniającego zapalenia mózgu (SSPE). Dane przedstawiono jako: liczbę badanych, procenty w nawiasach, nieskorygowane ilorazy szans (OR) oraz 95% przedziały ufności (95% CI).
„—” oznacza, że współczynnik nie został obliczony z powodu pustej komórki danych.
Żadna z pojedynczych infekcji nie była istotnie związana z chorobą Crohna ani z cukrzycą insulinozależną (IDDM).
Tabela 4 przedstawia zależności pomiędzy wielokrotnymi infekcjami występującymi w tym samym roku życia a późniejszym rozwojem: wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, choroby Crohna, łącznego IBD, oraz IDDM. W przypadkach, gdy odra oraz przynajmniej jedna inna infekcja wystąpiły w tym samym roku życia, stwierdzono istotny związek z późniejszym wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (P = 0,011; dokładny test Fishera). Zaobserwowano podobną zależność w przypadku choroby Crohna, jednak nie osiągnęła ona istotności statystycznej. Łączne nieswoiste choroby zapalne jelit [IBD] były istotnie związane z wystąpieniem odry oraz dowolnej innej infekcji w tym samym roku życia. Nie stwierdzono natomiast istotnego związku pomiędzy IDDM a wystąpieniem odry i innej infekcji w tym samym roku życia. Wielokrotne infekcje w jednym roku życia, po wykluczeniu zakażenia odrą, nie były istotnie związane ani z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, ani z chorobą Crohna, ani z IDDM. W tej kohorcie jedynie wielokrotne infekcje obejmujące odrę stanowiły istotny czynnik ryzyka późniejszego rozwoju IBD. Podobnie, po wykluczeniu zakażenia świnką, wielokrotne infekcje występujące w tym samym roku życia nie wykazywały istotnego związku z żadną z przewlekłych chorób. Odra i świnka były dwoma wirusami odpowiedzialnymi za zależność pomiędzy wielokrotnymi infekcjami a późniejszym rozwojem nieswoistych chorób zapalnych jelit [IBD].
Tabela 4: Związek pomiędzy wielokrotnymi infekcjami w tym samym roku życia a wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, chorobą Crohna, IBD oraz cukrzycą insulinozależną (IDDM)
| Wzorzec infekcji | WZJG (UC) OR | Choroba Crohna (CD) OR | IBD OR | IDDM OR | |||||
| Odra i dowolna inna infekcja | 5,50 | 3,14 | 4,19 | 0,63 | |||||
| 95% CI | 1,78–16,95 | 0,92–10,78 | 1,83–9,61 | 0,09–4,66 | |||||
| P | 0,011 | 0,088 | 0,003 | 1,000 | |||||
| Wzorzec infekcji | WZJG (UC) OR | Choroba Crohna (CD) OR | IBD OR | IDDM OR | |||||
| Z wykluczeniem odry | 1,82 | — | 0,81 | 2,16 | |||||
| 95% CI | 0,24–13,75 | — | 0,11–5,89 | 0,51–9,13 | |||||
| P | 0,438 | 1,000 | 1,000 | 0,252 | |||||
| Wzorzec infekcji | WZJG (UC) OR | Choroba Crohna (CD) OR | IBD OR | IDDM OR | |||||
| Z wykluczeniem świnki | — | — | — | 1,53 | |||||
| 95% CI | — | — | — | 0,21–11,27 | |||||
| P | 1,000 | 1,000 | 1,000 | 0,490 | |||||
| Wzorzec infekcji | WZJG (UC) OR | Choroba Crohna (CD) OR | IBD OR | IDDM OR | |||||
| Odra i świnka w tym samym roku życia | 7,47 | 4,27 | 5,71 | — | |||||
| 95% CI | 2,42–23,06 | 1,24–16,64 | 2,49–13,12 | — | |||||
| P | 0,004 | 0,044 | 0,001 | 0,630 | |||||
Legenda:
— WZJG (UC) = wrzodziejące zapalenie jelita grubego
— CD = choroba Crohna
— IBD = nieswoiste choroby zapalne jelit
— IDDM = cukrzyca insulinozależna
— OR (Odds Ratio) = iloraz szans
— 95% CI = 95% przedział ufności
„—” oznacza brak możliwości obliczenia współczynnika.
Tabela 4. Wielokrotne infekcje w tym samym roku życia a późniejsze wystąpienie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, choroby Crohna, łącznego IBD oraz cukrzycy insulinozależnej (IDDM)
Uwaga: Przedstawiono nieskorygowane względne ilorazy szans (OR) dla zależności pomiędzy wielokrotnymi infekcjami występującymi pomiędzy narodzinami a 10. rokiem życia a późniejszym rozwojem choroby, wraz z: 95% przedziałami ufności (95% CI), oraz wartością P (dwustronny dokładny test Fishera). Uwzględnione infekcje obejmowały: odrę, świnkę, ospę wietrzną, krztusiec, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Wszystkie przypadki odry i świnki występujące w tym samym roku życia, związane z późniejszym rozwojem IBD, miały miejsce pomiędzy narodzinami a 6. rokiem życia.
„—” oznacza, że współczynnik nie został obliczony z powodu pustej komórki danych.
Czterech uczestników kohorty spośród 17 osób z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego przebyło odrę i świnkę w tym samym roku życia, w porównaniu z 277 osobami o takim samym wzorcu zakażeń wśród 7002 uczestników bez rozpoznania wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.
Wśród 20 osób z chorobą Crohna trzech uczestników kohorty przebyło odrę i świnkę w tym samym roku życia. Ilorazy szans (OR) oraz 95% przedziały ufności (95% CI) dla związku tego wzorca infekcji z: wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, chorobą Crohna, oraz łącznym IBD wyniosły odpowiednio: 7,47 (2,42–23,06), 4,27 (1,24–14,64), 5,71 (2,49–13,12) (Tabela 4). Odra i świnka występujące w tym samym roku życia nie były statystycznie istotnie związane z cukrzycą insulinozależną (IDDM).
W celu zbadania związku pomiędzy wiekiem jednoczesnego zakażenia odrą i świnką a fenotypem IBD wybrano wyłącznie osoby z IBD i współwystępującymi zakażeniami. Osoby z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego przebyły jednoczesne zakażenie odrą i świnką: przed ukończeniem 1. roku życia, oraz w wieku 1, 2 i 5 lat (średnia: 2,00 lata). Osoby z chorobą Crohna doświadczały współwystępujących infekcji przeciętnie w starszym wieku: w wieku 5 lat oraz dwie osoby w wieku 6 lat (średnia: 5,67 roku). Choć liczby są niewielkie, porównanie średniego wieku współwystępujących zakażeń pomiędzy osobami z chorobą Crohna i wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego osiągnęło istotność statystyczną (P = 0,037).
Przeprowadziliśmy wielokrotną regresję logistyczną, aby ocenić, czy zakażenie świnką przed ukończeniem 2. roku życia oraz odra i świnka występujące w tym samym roku życia stanowią czynniki ryzyka wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Crohna, niezależnie od siebie nawzajem oraz od potencjalnych czynników zakłócających: płci, klasy społecznej przy urodzeniu oraz przeludnienia gospodarstwa domowego (Tabela 5). Po uwzględnieniu potencjalnych czynników zakłócających oraz obu wzorców ekspozycji zakaźnej zidentyfikowanych jako czynniki ryzyka IBD, zakażenie świnką przed ukończeniem 2. roku życia pozostało istotnym czynnikiem ryzyka wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, z ilorazem szans: 17,85 (95% CI: 3,81–83,59). Ryzyko związane z wystąpieniem odry i świnki w tym samym roku życia pozostało statystycznie istotne po korekcie względem potencjalnych czynników zakłócających, z ilorazami szans (95% CI) wynoszącymi odpowiednio: 7,48 (1,96–28,58) dla wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, 4,71 (1,19–18,66) dla choroby Crohna, 6,12 (2,36–15,85) dla łącznego IBD.
Tabela 5: Wielokrotna regresja logistyczna: związek pomiędzy odrą i świnką w tym samym roku życia, zakażeniem świnką oraz rodzinną historią IBD a ryzykiem wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, choroby Crohna i łącznego IBD
| Nieskorygowane względem rodzinnej historii IBD (n = 7019) | Skorygowane względem rodzinnej historii IBD (n = 5720) | |||||
| WZJG (UC) | CD | IBD | WZJG (UC) | CD | IBD |
Odra i świnka w tym samym roku życia
| WZJG | CD | IBD | WZJG | CD | IBD | |
| Nie | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 |
| Tak | 7,48 | 4,71 | 6,12 | 6,72 | 6,31 | 6,75 |
| 95% CI | 1,96–28,58 | 1,19–18,66 | 2,36–15,85 | 1,38–32,79 | 1,49–26,78 | 2,33–19,57 |
Zakażenie świnką
| Wiek zakażenia | WZJG | CD | IBD | WZJG | CD | IBD |
| Nigdy | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 |
| <2 lata | 17,85 | — | 7,75 | 21,90 | — | 9,68 |
| 95% CI | 3,81–83,59 | — | 2,04–29,5 | 4,12–116,51 | — | 2,33–40,18 |
| 2–5 lat | 0,56 | 0,93 | 0,75 | 0,20 | 0,92 | 0,58 |
| 95% CI | 0,13–2,5 | 0,3–2,85 | 0,3–1,84 | 0,02–1,96 | 0,25–3,43 | 0,19–1,72 |
| 6–10 lat | 1,11 | 0,79 | 0,92 | 1,29 | 1,03 | 1,15 |
| 95% CI | 0,30–4,06 | 0,24–2,64 | 0,38–2,22 | 0,34–4,91 | 0,28–3,74 | 0,45–2,92 |
Historia rodzinna IBD
| WZJG | CD | IBD | |
| Nie | 1,00 | 1,00 | 1,00 |
| Tak | 40,15 | 28,19 | 35,21 |
| 95% CI | 4,45–362,00 | 3,13–254,00 | 7,07–175,41 |
Legenda:
— WZJG (UC) = wrzodziejące zapalenie jelita grubego
— CD = choroba Crohna
— IBD = nieswoiste choroby zapalne jelit
— 95% CI = 95% przedział ufności
„—” oznacza brak możliwości obliczenia współczynnika z powodu pustej komórki danych.
Tabela 5: Analiza wieloczynnikowa czynników ryzyka IBD: zakażenia odrą i świnką w tym samym roku życia oraz wiek zakażenia świnką, z wykorzystaniem wielokrotnej regresji logistycznej
Uwaga: Wyniki przedstawiono jako skorygowane ilorazy szans (OR) wraz z 95% przedziałami ufności (95% CI). Poszczególne czynniki zostały skorygowane względem siebie nawzajem, a także względem potencjalnych czynników zakłócających: płci, klasy społecznej przy urodzeniu, oraz przeludnienia gospodarstwa domowego w dzieciństwie. Mniejsza liczba uczestników w modelach skorygowanych względem rodzinnej historii IBD wynikała z brakujących danych dotyczących zmiennej historii rodzinnej.
„—” oznacza, że współczynnik nie został obliczony z powodu pustej komórki danych.
Aby ocenić niezależność zakaźnych czynników ryzyka od rodzinnej historii IBD, kolejny zestaw modeli wielokrotnej regresji logistycznej został skorygowany względem zmiennej historii rodzinnej, oprócz pozostałych potencjalnych czynników zakłócających (Tabela 5). Ponieważ zmienna dotycząca historii rodzinnej była dostępna jedynie dla części uczestników kohorty, liczba osób dostępnych do tej analizy została zmniejszona do 5720. Spośród tych uczestników: 3 z 14 osób z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego przebyły świnkę przed ukończeniem 2. roku życia, natomiast wśród osób bez wrzodziejącego zapalenia jelita grubego 53 osoby przebyły świnkę przed ukończeniem 2. roku życia. W zredukowanej próbie: 3 z 14 osób z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego oraz 3 z 16 osób z chorobą Crohna przebyły odrę i świnkę w tym samym roku życia.
Wśród uczestników kohorty bez rozpoznania IBD: 212 z 5478 osób przebyło odrę i świnkę w tym samym roku życia. Spośród 15 uczestników kohorty z rodzinną historią IBD (niektóre osoby miały więcej niż jednego krewnego pierwszego stopnia z IBD): 1 osoba miała rozpoznaną chorobę Crohna, 1 osoba miała rozpoznane wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
Skorygowane ilorazy szans (OR) oraz 95% przedziały ufności (95% CI) dla rodzinnej historii IBD wyniosły odpowiednio: 40,15 (4,25–362,00) dla wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, 28,19 (3,13–254,00) dla choroby Crohna, 35,21 (7,07–175,41) dla łącznego IBD. Po uwzględnieniu rodzinnej historii IBD oraz potencjalnych czynników zakłócających, związek pomiędzy zakażeniem świnką przed ukończeniem 2. roku życia a wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego osiągnął OR (95% CI): 21,9 (4,12–116,51).
Ilorazy szans (95% CI) dla związku pomiędzy odrą i świnką występującymi w tym samym roku życia wyniosły odpowiednio: 6,72 (1,38–32,79) dla wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, 6,31 (1,49–26,78) dla choroby Crohna, 6,75 (2,33–19,57) dla łącznego IBD. Jako czynniki ryzyka IBD zakażenie świnką przed ukończeniem 2. roku życia oraz współwystępowanie odry i świnki były niezależne: od siebie nawzajem, od rodzinnej historii IBD oraz od pozostałych potencjalnych czynników zakłócających.
W analizie dotyczącej monowalentnego szczepienia przeciw odrze oraz naturalnego zakażenia świnką wielkość próby wyniosła 6149 uczestników kohorty z kompletnymi danymi; spośród nich: 13 osób miało wrzodziejące zapalenie jelita grubego, 18 osób miało chorobę Crohna. Monowalentne szczepienie przeciw odrze oraz naturalne zakażenie świnką w tym samym roku życia stanowiły rzadką kombinację ekspozycji zgłoszoną jedynie u 36 uczestników kohorty (0,6%). Taki wzorzec ekspozycji nie został odnotowany u żadnej osoby z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. Jedna osoba z chorobą Crohna otrzymała monowalentne szczepienie przeciw odrze oraz przebyła naturalne zakażenie świnką w tym samym roku życia, co odpowiadało względnemu ilorazowi szans: 10,25 (95% CI: 1,33–79,11).
Po uwzględnieniu potencjalnych czynników zakłócających: płci, klasy społecznej oraz przeludnienia gospodarstwa domowego, skorygowany względny iloraz szans wzrósł do: 10,84 (95% CI: 1,38–85,13). Uczestnik kohorty z chorobą Crohna, który otrzymał monowalentne szczepienie przeciw odrze oraz przebył naturalne zakażenie świnką w tym samym roku życia: nie miał rodzinnej historii IBD oraz nie posiadał dokumentacji potwierdzającej naturalne zakażenie odrą.
Dyskusja
Wykorzystaliśmy dane zbierane prospektywnie z reprezentatywnej ogólnokrajowej kohorty urodzeniowej, aby zbadać, czy ryzyko późniejszego rozwoju nieswoistych chorób zapalnych jelit (IBD) jest związane ze wzorcem zakażeń: odrą, świnką, krztuścem, ospą wietrzną oraz zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych w okresie od narodzin do 10. roku życia. Jako chorobę kontrolną wykorzystano cukrzycę insulinozależną (IDDM). Informacje dotyczące infekcji dziecięcych zostały zebrane przed rozpoznaniem lub pojawieniem się objawów wrzodziejącego zapalenia jelita grubego bądź choroby Crohna.
Ponieważ matki przekazywały historię zakażeń swoich dzieci w okresie, gdy były one nadal zdrowe i nie wykazywały objawów choroby, przedstawione wyniki nie mogą być obciążone błędem wynikającym ze stronniczego raportowania związanego z przewlekłą chorobą w dzieciństwie. Możliwe było również uwzględnienie wpływu potencjalnych czynników zakłócających dzięki wykorzystaniu danych dziecięcych zbieranych prospektywnie.
Wyniki badań, w których wskaźnik odpowiedzi jest niższy niż 100%, zawsze powinny być interpretowane ostrożnie. Jednak w przypadku zbioru danych takiego jak BCS70 możliwe jest porównanie istotnych cech prognostycznych całej kohorty przy urodzeniu z cechami osób odpowiadających na badanie w wieku 26 lat. Porównanie to pokazuje, że uczestnicy uwzględnieni w analizach są w dużej mierze reprezentatywni dla całej kohorty urodzeniowej, przy jedynie nieco większej utracie uczestników pochodzących z bardziej defaworyzowanych środowisk społeczno-ekonomicznych. Nie ma niczego, co sugerowałoby, że mogło to wprowadzić istotny błąd selekcyjny faworyzujący uczestników z IBD, którzy jednocześnie doświadczyli atypowych wzorców infekcji dziecięcych.
Pomimo stosunkowo niewielkiej liczby uczestników kohorty z IBD w wieku 26 lat, jakość tych unikalnych danych może dostarczać bezprecedensowego wglądu w etiologię wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Crohna. BCS70 jest jednym z niewielu źródeł mogących dostarczyć szczegółowych, wiarygodnych i nieobciążonych informacji dotyczących infekcji dziecięcych u pacjentów z IBD rozpoczynającym się w wieku dorosłym.
Badaliśmy znane czynniki ryzyka SSPE, ponieważ choroba ta jest wywoływana przez atypowe wzorce ostrego zakażenia wirusem odry.[12–16] W niniejszym badaniu wykorzystano dwa markery atypowego zakażenia: wczesny wiek zakażenia oraz ścisły związek czasowy pomiędzy dwiema infekcjami. Niestety, nie byliśmy w stanie ocenić sekwencji czasowej infekcji występujących w obrębie tego samego roku życia (najmniejszej raportowanej jednostki czasu).
Inne czynniki, takie jak intensywność ekspozycji, również prawdopodobnie odgrywają istotną rolę, jednak nie mogliśmy ich zmierzyć. Inne, niemierzone czynniki oraz możliwa rola niezdiagnozowanych i subklinicznych infekcji mogą wyjaśniać, dlaczego nie wszystkie przypadki IBD mogą zostać zidentyfikowane za pomocą miar zastosowanych w tym badaniu. Nie wszystkie przypadki SSPE można wyjaśnić tymi wzorcami ekspozycji na wirusa odry i nie istnieje żadna wyraźna genetyczna predyspozycja do tej choroby.12
W przeciwieństwie do niektórych innych badań,5–7 nie stwierdziliśmy statystycznie istotnego związku pomiędzy zakażeniem odrą w młodym wieku a późniejszym rozwojem choroby Crohna lub wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.
Nieoczekiwanym odkryciem, które nie wynikało z wcześniej postawionej hipotezy i dlatego powinno być interpretowane ostrożnie, było stwierdzenie, że zakażenie świnką przed ukończeniem 2. roku życia było istotnie związane z późniejszym rozwojem wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.
Zależność ta była niezależna od potencjalnych czynników zakłócających oraz rodzinnej historii IBD. Infekcje krztuśca, ospy wietrznej oraz zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych w dzieciństwie nie były związane ani z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, ani z chorobą Crohna. Cukrzyca insulinozależna (IDDM) nie była istotnie związana z żadną wczesną ostrą infekcją.
Specyficzna kombinacja zakażenia odrą i świnką w tym samym roku życia, pomiędzy narodzinami a 6. rokiem życia, jest istotnie związana zarówno z późniejszym wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, jak i chorobą Crohna. Zależności te są niezależne od potencjalnych czynników zakłócających oraz rodzinnej historii IBD.
Wyniki te wspierają nasze wcześniejsze prace sugerujące, że interakcje wirusowe mogą odgrywać istotną rolę w etiologii IBD[1,17] oraz mogą również pomagać wyjaśnić, dlaczego wyniki części badań analizujących wyłącznie ekspozycję na wirusa odry były niespójne. Jeżeli ekspozycja na stosunkowo powszechne infekcje dziecięce stanowi czynnik ryzyka IBD, to prawdopodobnie odpowiadają za to atypowe wzorce ekspozycji. Cukrzyca insulinozależna (IDDM) nie była istotnie związana z żadnym wzorcem wielokrotnych infekcji występujących w tym samym roku życia.
Wśród uczestników kohorty, którzy nie mieli IBD, kombinacja zakażenia odrą i świnką w tym samym roku życia była rzadka, mniej niż 4% populacji doświadczyło takiego wzorca ekspozycji. Biorąc pod uwagę młody wiek tej grupy, kolejni uczestnicy kohorty, którzy doświadczyli tego wzorca ekspozycji, mogą rozwinąć IBD po ukończeniu 26. roku życia.
Obecne analizy koncentrowały się na zakażeniach dzikim typem wirusa. Monowalentne szczepienie przeciw odrze nie zostało uwzględnione jako potencjalny czynnik zakłócający, ponieważ w tej kohorcie nie stwierdzono istotnego związku pomiędzy samym szczepieniem a późniejszym rozwojem IBD.[25] Szczepienie przeciw śwince (indywidualne lub w połączeniu z innymi szczepionkami) nie było dostępne dla uczestników kohorty BCS70 we wczesnych latach 70.
Zbadaliśmy kombinację monowalentnego szczepienia przeciw odrze oraz naturalnego zakażenia świnką w tym samym roku życia i stwierdziliśmy, że był to wyjątkowo rzadki wzorzec ekspozycji. Liczba uczestników kohorty z IBD oraz tym rzadkim wzorcem ekspozycji była zbyt mała, aby wyciągnąć ostateczne wnioski, jednak monowalentne szczepienie przeciw odrze w tym samym roku co naturalne zakażenie świnką było związane z późniejszym rozwojem choroby Crohna.
Nic nie wskazuje na to, aby związki te były spowodowane wcześniej istniejącym niedoborem odporności, ponieważ przeanalizowaliśmy skrócone dokumentacje medyczne do 10. roku życia dla wszystkich uczestników kohorty, u których później rozwinęło się IBD. Możemy jedynie spekulować na temat mechanizmu, za pomocą którego ścisły związek czasowy pomiędzy ekspozycją na wirusa odry i świnki prowadzi do późniejszego rozwoju IBD. Znaczenie interakcji wirusowych zostało wykazane nie tylko w odniesieniu do ryzyka SSPE, lecz również dla przebiegu i rokowania innych chorób, takich jak wirusowe zapalenie wątroby.[26,27]
Wzorzec występowania IBD w rodzinach[18] oraz przypadki bliźniąt monozygotycznych niezgodnych pod względem fenotypu choroby[19] (J. Subhani, komunikacja osobista, luty 1997) wskazują, że choć czynniki genetyczne mają znaczenie,[28] czynniki środowiskowe również muszą odgrywać rolę w determinowaniu fenotypu choroby. Wśród osób, które doświadczyły współwystępujących infekcji, uczestnicy kohorty, u których rozwinęło się wrzodziejące zapalenie jelita grubego, mieli tendencję do przechodzenia tych infekcji we wcześniejszym wieku. Czy wynika to z faktu, że ciężkość ostrej infekcji lub dawka zakażenia zmienia się wraz z wiekiem i że czynniki te wpływają na długoterminowe skutki zdrowotne?[29–31] Inne badania wykazały, że lepsze warunki materialne, które mogą wskazywać na większe prawdopodobieństwo opóźnionego zakażenia oraz mniejszej dawki ekspozycji w dzieciństwie, stanowią czynnik ryzyka choroby Crohna.[32–34]
Warunki materialne, wskazywane przez klasę społeczną oraz przeludnienie gospodarstwa domowego w dzieciństwie, są znane z tego, że zmieniają wzorzec i przebieg ostrych infekcji wirusowych poprzez modyfikowanie takich czynników jak wiek i dawka ekspozycji[22], a także były wiązane z ryzykiem wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Crohna.[34–37] Opisywano również zależności pomiędzy płcią a przebiegiem infekcji[38,39], jak również ryzykiem wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Crohna.[10,38,40]
Skorygowaliśmy wpływ tych potencjalnych czynników zakłócających przy użyciu analizy wieloczynnikowej; dostarczyło to dowodów sugerujących potencjalnie przyczynowe związki, a nie jedynie proste korelacje, pomiędzy atypowymi wzorcami ekspozycji na paramyksowirusy a późniejszym rozwojem IBD.
Zbadano również zależność choroby Crohna i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego z innymi czynnikami znanymi jako wpływające na ryzyko IBD, w tym: ekspozycją na dym tytoniowy oraz appendektomią (danych nie pokazano). Żaden z tych czynników nie wykazał istotnego związku z żadną z chorób w kohorcie BCS70 do 26. roku życia. Ponieważ w tej kohorcie nie były to rzeczywiste czynniki zakłócające, nie uwzględniliśmy ich w korektach, aby nasze modele pozostały możliwie oszczędne i przejrzyste.
Skorygowaliśmy również ryzyko rozwoju IBD związane z posiadaniem krewnego pierwszego stopnia z rozpoznaniem wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub choroby Crohna. Pomimo wysokiego względnego ryzyka zarówno choroby Crohna, jak i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego związanego z rodzinną historią IBD, choroby te rozwinęły się u zaskakująco niewielkiej liczby uczestników kohorty pochodzących z rodzin z IBD.[41]
Może to częściowo wynikać z niepełnego oszacowania wszystkich krewnych pierwszego stopnia, u których ostatecznie rozwinęłoby się IBD. Istnieje genetyczna predyspozycja do wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Crohna, jednak ekspozycje środowiskowe wydają się odgrywać istotną rolę w ujawnianiu tej predyspozycji.
Jest to zgodne ze stopniowym wzrostem częstości występowania IBD w XX wieku[10,42]; tak szybki wzrost musi wynikać raczej ze zmian czynników środowiskowych niż genetycznych. Rosnąca częstość występowania IBD może częściowo być skutkiem większego ryzyka ekspozycji na odrę i świnkę w krótkim odstępie czasu; istnieją dowody, że taki wzorzec ekspozycji stał się częstszy w drugiej połowie XX wieku.[43]
Zobacz na: Koncepcja Pól Zdrowia Marca Lalonde’a
Niedożywienie jest przyczyną ponad połowy wszystkich zgonów dzieci
Film pt. Wybiórcza głuchota. Brian Deer i Naczelna Rada Lekarska
Zapalenie jelit po odrze i śwince w krótkim odstępie czasu – Royal Free Hospital w Londynie
Przerost krętnicowo-limfatyczno-guzowaty, nieswoiste zapalenie jelita grubego i wszechobecne zaburzenie rozwojowe u dzieci. – Andrew Wakefield i inni
Szokujące wyniki badań szczepionki MMR. Powoduje chorobę górnych dróg oddechowych i przewodu pokarmowego – Del Bigtree [1978]
Porównanie bezpieczeństwa szczepionek MMR – MMR-RIT (Priorix) firmy GSK z MMR 2 firmy Merck – Del Bigtree
Bibliografia:
1. Wakefield, AJ ∙ Pittilo, RM ∙ Sim, R … Evidence of persistent measles virus infection in Crohn’s disease. J Med Virol. 1993; 39:345-353
Miyamoto, H ∙ Tanaka, T ∙ Kitamoto, N … Detection of immunoreactive antigen with a monoclonal antibody to measles virus in tissue from patients with Crohn’s disease. J Gastroenterol. 1995; 30:28-33
Gitnick, GL ∙ Rosen, VJ ∙ Arthur, MH … Evidence for the isolation of a new virus from ulcerative colitis patients. Dig Dis Sci. 1979; 24:609-619
Gilat, T ∙ Hacohen, D ∙ Lilos, P … Childhood factors in ulcerative colitis and Crohn’s disease. Scand J Gastroenterol. 1987; 22:1009-1024
Ekbom, A ∙ Daszak, P ∙ Kraaz, W … Crohn’s disease after in-utero measles virus exposure. Lancet. 1996; 348:515-517
Ekbom, A ∙ Wakefield, AJ ∙ Zack, M … Perinatal measles infection and subsequent Crohn’s disease. Lancet. 1994; 344:508-510
Thompson, NP ∙ Montgomery, SM ∙ Pounder, RE … Is measles vaccination a risk factor for inflammatory bowel disease? Lancet. 1995; 345:1071-1073
Pardi, DS ∙ Tremaine, WJ ∙ Sandborne, WJ … Early infection with measles virus is associated with an increased risk of ulcerative colitis. Gastroenterology. 1998; 114:G4330
Jones, P ∙ Fine, P ∙ Piracha, S. Crohn’s disease and measles. Lancet. 1997; 349:473
Calkins, BM ∙ Mendeloff, AI. Epidemiology of inflammatory bowel disease. Epidemiol Rev. 1986; 8:60-91
11. Montgomery, SM ∙ Morris, DL ∙ Thompson, NP … Prevalence of inflammatory bowel disease in British 26 year-olds: national longitudinal birth cohort. BMJ. 1998; 316:1058-1059
Griffin, DE ∙ Bellini, WJ. Measles virus. In: Fields, BN ∙ Knipe, DM ∙ Howley, PM (Editors). Fields virology. Raven, Philadelphia, 1996; 1267-1312
Halsey, NA ∙ Modlin, JF ∙ Jabbour, JT … Risk factors in subacute sclerosing panencephalitis: a case-control study. Am J Epidemiol. 1980; 111:415-424
Zilber, N ∙ Rannon, L ∙ Alter, M … Measles, measles vaccination, and risk of subacute sclerosing panencephalitis (SSPE). Neurology. 1983; 33:1558-1560
Soffer, D ∙ Rannon, L ∙ Alter, M … Subacute sclerosing panencephalitis: an epidemiologic study in Israel. Am J Epidemiol. 1976; 103:67-74
Detels, R ∙ Brody, JA ∙ McNew, J … Further epidemiological studies of subacute sclerosing panencephalitis. Lancet. 1973; 2:11-14
Wakefield, AJ ∙ Fox, JD ∙ Sawyerr, AM … Detection of herpes virus DNA in the large intestine of patients with ulcerative colitis and Crohn’s disease using the nested polymerase chain reaction. J Med Virol. 1992; 38:183-190
Peeters, M ∙ Nevens, H ∙ Baert, F … Familial aggregation in Crohn’s disease: increased age-adjusted risk and concordance in clinical characteristics. Gastroenterology. 1996; 111:597-603
Breslin, NP ∙ Todd, A ∙ Kilgallen, C … Monozygotic twins with Crohn’s disease and ulcerative colitis: a unique case report. Gut. 1997; 41:557-560
Ekinsmyth, C ∙ Bynner, JM ∙ Montgomery, SM … An integrated approach to the design and analysis of the 1970 British Cohort Study (BCS70) and the National Child Development Study (NCDS). The City University, London, 1993
21. Bynner, JM ∙ Ferri, E ∙ Shepherd, P. Twenty-something in the 1990s. Ashgate, Aldershot, England, 1997
Aaby, P ∙ Bukh, J ∙ Lisse, IM … Overcrowding and intensive exposure as determinants of measles mortality. Am J Epidemiol. 1984; 120:49-63
Riis, P. Differential diagnosis, ulcerative colitis, Crohn’s disease and other disorders, including diverticular disease. In: Allan, RN ∙ Keighley, MRB ∙ Alexander-Williams, J … (Editors). Inflammatory bowel diseases. Churchill Livingstone, Edinburgh, 1990
Norusis, MJ. SPSS User’s Guide. SPSS Inc, Chicago, 1990
Morris, DL ∙ Montgomery, SM ∙ Ebrahim, S … Measles vaccination and inflammatory bowel disease in the 1970 British Cohort Study. Gut. 1997; 41:A37
Liaw, YF. Role of hepatitis C virus in dual and triple hepatitis virus infection. Hepatology. 1995; 4:1101-1108
Terrault, NA ∙ Berenguer, M ∙ Kim, M … Hepatitis B virus (HBV) hepatitis C virus (HCV) coinfection: mechanisms of viral interaction. Hepatology. 1996; 23:253
Satsangi, J ∙ Welsh, KI ∙ Bunce, M … Contribution of genes of the major histocompatibility complex to susceptibility and disease phenotype in inflammatory bowel disease. Lancet. 1996; 347:1212-1217
Balraj, V ∙ Miller, E. Complications of mumps vaccines. Rev Med Virol. 1995; 5:219-227
Zinkernagel, RM ∙ Hengartner, H. Antiviral immunity. Immunol Today. 1997; 18:258-260
31. Aaby, P ∙ Bukh, J ∙ Lisse, IM … Risk factors in subacute sclerosing panencephalitis: a case-control study. Am J Epidemiol. 1984; 6:239-250
Gent, AE ∙ Hellier, MD ∙ Grace, RH … Inflammatory bowel disease and domestic hygiene in infancy. Lancet. 1994; 343:766-767
Hampe, J ∙ Heymann, K ∙ Lochs, H … A low childhood antigenic exposure as a risk factor for IBD. Gastroenterology. 1998; 114:G4057
Montgomery, SM ∙ Pounder, RE ∙ Wakefield, AJ. Infant mortality and the incidence of inflammatory bowel disease. Lancet. 1997; 349:472-473
Keighley, A ∙ Miller, DS ∙ Hughes, AO … The demographic and social characteristics of patients with Crohn’s disease in the Nottingham area. Scand J Gastroenterol. 1976; 2:293-296
Mayberry, JF ∙ Dew, MJ ∙ Morris, JS … An audit of Crohn’s disease in a defined population. J R Coll Phys London. 1983; 17:196-198
Montgomery, SM ∙ Bjornsson, S ∙ Johansson, JH … Infant mortality rates and Crohn’s disease. Gut. 1997; 41:A175
Aaby, P ∙ Bukh, J ∙ Kronborg, D … Delayed excess mortality after exposure to measles during the first six months of life. Am J Epidemiol. 1990; 132:211-219
Christensen, PE ∙ Schmidt, H ∙ Bang, HO … An epidemic of measles in Southern Greenland, 1951. Measles in virgin soil. Acta Med Scand. 1953; 144:430-454
Ekbom, A ∙ Helmick, C ∙ Zack, M … The epidemiology of inflammatory bowel disease: a large, population-based study in Sweden. Gastroenterology. 1991; 100:350-358
41. Morris, DL ∙ Montgomery, SM ∙ Wakefield, AJ … Does a family history usefully predict inflammatory bowel disease by 26 years? Gastroenterology. 1998; 114:A1044
Kirsner, JB. The historical basis of the idiopathic inflammatory bowel diseases. Inflamm Bowel Dis. 1995; 1:2-26
Montgomery, SM ∙ Björnsson, S ∙ Jóhansson, JH … Concurrent viral epidemics in Iceland are a risk for inflammatory bowel disease. Gut. 1998; 42:A41