Raportowane Zachorowania Na Krztusiec: Oficjalne Statystyki To Tylko Czubek Góry Lodowej
Coraz więcej badań epidemiologicznych i serologicznych wskazuje, że rzeczywista liczba zakażeń krztuścem może być wielokrotnie wyższa niż liczba przypadków zgłaszanych do oficjalnych systemów nadzoru epidemiologicznego. Problem ten obserwowany jest zarówno w Polsce, jak i w wielu innych krajach świata.

Polska – badanie OBEK
Już w latach 2009–2011 Ogólnopolskie Badanie Epidemiologii Krztuśca (OBEK), prowadzone przez Zakład Epidemiologii PZH, wskazywało na ogromne niedoszacowanie zachorowań. Według danych cytowanych przez ekspertów PZH i Medycynę Praktyczną:
„Na 1 przypadek zgłoszony do nadzoru przypada średnio 71 zachorowań na krztusiec w populacji, a w grupie osób w wieku 65–70 lat nawet 320.”
W artykule „Krztusiec ponownie w natarciu” („Medycyna Praktyczna”, sierpień2012) oszacowano ogólną zapadalność na 202 przypadki na 100 000 osobolat, co odpowiadało około 76.843 zachorowaniom w Polsce u osób powyżej 3. roku życia. Było to ponad 60 razy więcej niż wynikało z oficjalnych zgłoszeń. W grupie 65–69 lat niedoszacowanie mogło przekraczać nawet 167 razy.
Podobne obserwacje na świecie
Ameryka Łacińska (2023)
Analiza obejmująca Argentynę, Brazylię, Chile, Kolumbię i Meksyk wykazała, że rzeczywista liczba zachorowań u dorosłych mogła być niedoszacowana średnio 104–114 razy. W niektórych analizach różnica sięgała nawet 451 razy.
Źródło: Guzman-Holst et al., Open Forum Infectious Diseases (2023)
Włochy (2023)
Badanie seroprewalencji wykazało, że rzeczywista zapadalność była 141 razy wyższa u dzieci w wieku 6–14 lat, około 3450 razy wyższa u osób ≥15 lat w porównaniu z oficjalnymi zgłoszeniami ECDC.
Źródło: Bagordo et al., Assessment of Pertussis Underreporting in Italy (2023)
Ontario, Kanada (2018)
Analiza metodą wychwytu–ponownego wychwytu wykazała, że zgłaszano jedynie 37% przypadków u niemowląt, oraz tylko około 11% przypadków u osób ≥1 roku życia hospitalizowanych lub leczonych na SOR.
Łączne niedoszacowanie mogło wynosić od 74% do 98%.
Źródło: Crowcroft et al., PLoS ONE (2018)
Brazylia (2024)
Badanie serologiczne na 1500 zdrowych osobach wykazało ślady niedawnego zakażenia u 8,4% badanych, mimo że oficjalna zapadalność w tych grupach wiekowych była bardzo niska (0,1–0,3/100 000).
Autorzy wskazali, że wiele przypadków pozostaje nierozpoznanych z powodu łagodnych objawów przypominających zwykłe przeziębienie.
Źródło: Silva et al., Frontiers in Immunology (2024)
Europa (2010 i późniejsze analizy)
Badanie Kretzschmara i współpracowników, oparte na danych serologicznych i analizie kontaktów społecznych, oszacowało seroincydencję zakażeń na poziomie 1–6% populacji rocznie, czyli wielokrotnie więcej niż wynikało z oficjalnych statystyk. W niektórych grupach dorosłych różnice mogły sięgać 100–1000 razy.
Źródło: Kretzschmar et al., PLoS Medicine (2010)
Dlaczego krztusiec jest tak często niedoszacowany?
Najczęściej wskazywane przyczyny to:
— łagodny lub atypowy przebieg choroby u młodzieży i dorosłych,
— objawy przypominające przeziębienie lub przewlekły kaszel,
— ograniczone testowanie diagnostyczne,
— niska świadomość lekarzy,
— pasywne systemy zgłaszania przypadków.
W efekcie oficjalne dane epidemiologiczne mogą rejestrować jedynie niewielką część rzeczywistej liczby zakażeń, jedynie „czubek góry lodowej”.
Zobacz na: Szczepionki bezkomórkowe przeciw krztuścowi chronią przed chorobą, ale nie blokują zakażenia i transmisji u naczelnych
Wskaźnik śmiertelności przypadków (CFR) a wskaźnik śmiertelności infekcji (IFR)
Krztusiec wśród całkowicie zaszczepionych dzieci w ośrodkach opieki dziennej w Izraelu [2000]
Zeznania dr Stanley’a Plotkina pod przysięgą – cz. 3, krztusiec, szczepienie w ciąży, konflikty interesów